Wkład własny w projekcie potrafi zablokować dobry pomysł. Dotacja jest w zasięgu, ale organizacja nie ma z czego pokazać swojej części. Darowizny mogą w tym pomóc, tylko że od 1 września 2026 r. zmieniły się zasady dla konkursów z ustawy o działalności pożytku publicznego i wiele porad w internecie jest już nieaktualnych. Poniżej: kiedy pieniądze z darowizn się liczą i jak zaplanować zbiórkę, żeby zdążyć przed terminem.
Poniżej stan prawny na listopad 2026 r. To nie jest porada prawna: o wkładzie zawsze rozstrzyga ogłoszenie konkretnego konkursu albo regulamin grantodawcy.
Czy darowizny mogą być wkładem własnym?
Tak, jeśli grantodawca przyjmuje wkład finansowy. W konkursach z ustawy o działalności pożytku publicznego, ogłoszonych od 1 września 2026 r., przy wspieraniu zadania podstawą są wkłady rzeczowe lub osobowe, a pieniądze mogą je zastąpić tylko wtedy, gdy organ na to pozwala. W programach prywatnych zasady określa regulamin grantodawcy. Darowizny, które wpłynęły do organizacji, to jej środki, choć ustawa nie wymienia ich wprost.
Co zmieniło się od 1 września 2026 r.
Ustawa z 19 czerwca 2026 r. dopisała do ustawy o działalności pożytku publicznego art. 5 ust. 4a. Dotyczy on wspierania zadań publicznych, czyli dotacji na dofinansowanie:
organizacje pozarządowe i podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 zapewniają wkłady rzeczowe lub osobowe służące realizacji tego zadania. Jeżeli organ administracji publicznej zlecający realizację zadania publicznego dopuszcza taką możliwość, organizacje pozarządowe i podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 mogą dokonać zastąpienia całości lub części wkładów rzeczowych lub osobowych środkami finansowymi własnymi lub środkami finansowymi pochodzącymi z innych źródeł.
W praktyce oznacza to trzy rzeczy:
- Punkt wyjścia to praca i rzeczy, nie gotówka. Mała organizacja może oprzeć wkład na wolontariacie i udostępnionych zasobach.
- Pieniądze wchodzą za zgodą organu. Jeśli organ dopuszcza zastąpienie, ogłoszenie konkursu musi o tym informować (art. 13 ust. 2b), a o skorzystaniu z tej możliwości piszesz w ofercie (art. 5 ust. 4a).
- Inwestycje to wyjątek. Przy inwestycjach dofinansowanych przez samorząd organizacja zapewnia środki finansowe własne lub z innych źródeł (art. 5 ust. 4b).
Nowe zasady nie objęły konkursów ogłoszonych przed 1 września 2026 r. (art. 4 ustawy zmieniającej). Do nich stosuje się dotychczasowe przepisy.
Wzory ofert mają się zmienić: w połowie 2026 r. Komitet do spraw Pożytku Publicznego konsultował projekt nowego rozporządzenia. Do czasu ich ogłoszenia Komitet każe stosować obowiązujące wzory, z wyłączeniem zapisów sprzecznych z nowelizacją. Korzystaj z formularza dołączonego do ogłoszenia, a nie z pliku sprzed roku.
Co sprawdzić w ogłoszeniu konkursu
Art. 5 ust. 4a dotyczy zadań zlecanych na podstawie ustawy o działalności pożytku publicznego. Programy rządowe, unijne i fundacji grantodawczych mają własne regulaminy. Zanim uruchomisz zbiórkę, znajdź odpowiedzi na pięć pytań:
- Czy wkład jest wymagany? A jeśli jest, czy to warunek formalny, czy tylko punkty przy ocenie.
- Jaki rodzaj wkładu jest przyjmowany? Finansowy, osobowy, rzeczowy.
- Ile? Procent kosztów całkowitych albo procent dotacji to różne kwoty.
- Skąd mogą pochodzić pieniądze? Czy darowizny są dopuszczone wprost i czy wyłączono jakieś źródła.
- Od kiedy koszty się liczą? Czy wkład musi być wniesiony w terminie realizacji zadania.
Progi potrafią się mocno różnić między konkursami, dlatego nie opieraj się na tym, co działało rok temu. Aktualne nabory znajdziesz w naszej bazie grantów. Informację o wkładzie podajemy, gdy jest w ogłoszeniu, ale obowiązuje zawsze dokument źródłowy.
Ile trzeba zebrać i ile to potrwa
Policz to od końca. Część kwoty mogą też dołożyć lokalne firmy: jak poprosić firmę o darowiznę. Jeśli wkład finansowy to 10 000 zł, a Twoja społeczność wpłaca średnio 80 zł, potrzebujesz około 125 wpłat. Taki rachunek szybko pokazuje, czy cel jest realny, czy trzeba rozmawiać o wkładzie rzeczowym.
Przyjmij rezerwę. Darowizny nie wpływają równo, a przy płatnościach online pieniądze trafiają na konto bankowe dopiero z wypłatą od operatora.
Prosty harmonogram wygląda tak:
| Kiedy | Co zrobić |
|---|---|
| 8 tygodni przed terminem | sprawdzić regulamin, policzyć kwotę, zdecydować, czy zbiórka ma sens |
| 7 tygodni | napisać opis zbiórki i pokazać go 2–3 osobom spoza zarządu |
| 6 tygodni | osobiście poprosić najbliższych wspierających, żeby zbiórka nie startowała od zera |
| 5–2 tygodnie | maile i posty z konkretem: ile już jest, ile brakuje, co to da |
| tydzień | podsumowanie, ostatnia prośba, zamknięcie kwoty |
| po zamknięciu | podziękowanie i wpisanie kwoty do budżetu oferty |
Jak opisać zbiórkę na wkład własny
„Zbieramy na wkład własny” nikogo nie poruszy. Darczyńca wspiera cel, a nie pozycję w budżecie. Napisz, co powstanie i dlaczego ta kwota otwiera drzwi do większej: „Każde 100 zł pozwala nam sięgnąć po 900 zł dotacji” działa, jeśli to prawda w Twoim projekcie.
Przy pisaniu pomoże wzór opisu zbiórki.
Najważniejsze zdanie to plan B. Zanim dostaniesz decyzję, nie wiesz, czy dotacja będzie. Napisz w opisie, na co pójdą pieniądze, jeśli wniosek przepadnie: na ten sam cel w mniejszej skali albo na inne działania statutowe. Bez tego zdania darczyńca może oczekiwać zwrotu, a Ty zostajesz z pieniędzmi, których nie wiadomo jak wydać zgodnie z obietnicą. Przy zbiórkach celowych obowiązuje to, co napisano w opisie. Szerzej o tym w tekście o wydatkach z darowizn.
Jak udokumentować wkład własny w projekcie
- Ewidencja. Ramowy wzór umowy wymaga wyodrębnienia dokumentacji i ewidencji księgowej zadania publicznego. Opisz, które wydatki pokrywasz z wkładu.
- Dowód wpłaty. Zachowaj wyciągi i zestawienie wpłat, a przy zbiórce online także raporty operatora. Zasady ujęcia opisujemy w tekście o księgowaniu darowizn z płatności online.
- Spójność z obietnicą. Wydatek z wkładu powinien pasować zarówno do oferty, jak i do tego, co obiecano darczyńcom.
Czy 1,5% i inne dotacje mogą być wkładem?
Regulaminy bywają różne, więc sprawdź każdy z osobna. Środki z 1,5% można wydać wyłącznie na działalność pożytku publicznego (art. 27 ust. 2 ustawy, szerzej w tekście o kampanii 1,5%), a to, czy grantodawca przyjmie je jako wkład, zależy od jego zasad. Z inną dotacją publiczną uważaj szczególnie: ten sam wydatek nie może być finansowany dwa razy.
Pytania
Czy wkład własny jest obowiązkowy?
Nie zawsze. Wiele konkursów wymaga go albo punktuje, ale zależy to od ogłoszenia. Przy powierzeniu zadania, czyli pełnym finansowaniu, art. 5 ust. 4a nie ma zastosowania.
Czy wolontariat może zastąpić wkład finansowy?
Przy wspieraniu zadań publicznych to właśnie wkłady osobowe i rzeczowe są od września 2026 r. punktem wyjścia. Sposób wyceny pracy wolontariuszy określa ogłoszenie albo regulamin.
Czy muszę mieć pieniądze w dniu złożenia oferty?
To zależy od regulaminu. Zwykle deklarujesz wkład w ofercie i rozliczasz go w sprawozdaniu, ale niektóre programy wymagają potwierdzenia posiadania środków.
Czy można zbierać na wkład własny po podpisaniu umowy?
Można, jeśli pozwala na to harmonogram i regulamin. Ryzyko jest większe, bo wkład trzeba wnieść w terminie, a zbiórka może nie wyjść.
Jak to wygląda we wspieraj.org
Piszemy to jako dostawca jednego z narzędzi do zbierania wpłat. Zbiórkę na wkład własny prowadzisz jak każdą inną: z celem, kwotą, terminem i opisem, na swojej stronie. Mamy też bezpłatną bazę grantów. Dwa ograniczenia: zbiórka nie gwarantuje wyniku w terminie naboru, a informację o wkładzie pokazujemy tylko wtedy, gdy podaje ją źródło, więc pole bywa puste.
Stan prawny na 2 listopada 2026 r. Artykuł opisuje przepisy ogólnie i nie jest poradą prawną. Źródła: ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, art. 5, 13, 27; ustawa z 19 czerwca 2026 r. o zmianie ustawy (Dz.U. 2026 poz. 1040); rozporządzenie w sprawie wzorów ofert.
