Darczyńca prosi, żeby nie podawać jego nazwiska. Ktoś zostawia kopertę z gotówką bez podpisu. Firma chce pomóc, ale bez rozgłosu. Wszystkie trzy sytuacje nazywa się „anonimową darowizną”, choć każda oznacza coś innego i rządzi się innymi przepisami.
Poniżej stan prawny na listopad 2026 r. To nie jest porada prawna ani podatkowa: przy większych kwotach w gotówce porozmawiaj z księgową albo prawnikiem.
Czy można przekazać anonimową darowiznę?
Tak — anonimowa darowizna to darowizna, przy której darczyńca ukrywa swoje dane, a fundacja i stowarzyszenie mogą ją przyjąć. „Anonimowo” znaczy jednak trzy różne rzeczy. Nazwisko na publicznej liście można ukryć zawsze. Przed samą organizacją — praktycznie tylko gotówką, a wtedy darowizny nie odliczysz. O darowiźnie osoby prywatnej urząd dowie się tylko z jej własnego zeznania. Wyjątki to firma powyżej progów z ustawy o CIT i gotówka od 10 000 euro.
Trzy rodzaje anonimowości
| Kto nie wie, kto wpłacił | Przykład | Odliczenie w PIT | |
|---|---|---|---|
| Publiczna | inni darczyńcy, czytelnicy strony | „Anonimowy darczyńca” na liście wpłat | bez zmian |
| Wobec organizacji | organizacja | koperta z gotówką, puszka | niemożliwe |
| Wobec urzędu | urząd skarbowy z dokumentów organizacji | CIT-D z kwotą ogółem, bez nazwisk osób prywatnych | bez zmian |
Najczęściej chodzi o pierwszy wiersz: darczyńca nie chce, żeby sąsiedzi albo współpracownicy wiedzieli, ile dał. To da się załatwić bez żadnych formalności.
Czy fundacja może przyjąć anonimową darowiznę?
Tak. Anonimowa wpłata to dla organizacji przychód, który — jak każda darowizna — zwykle jest zwolniony z CIT, jeśli trafi na cele statutowe (art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT). Zasady opisujemy w tekście czy fundacja płaci podatek od darowizny. Podatku od spadków i darowizn organizacja nie płaci, bo dotyczy on osób fizycznych. Darowizna to umowa, więc organizacja może też odmówić jej przyjęcia, np. gdy źródło pieniędzy budzi wątpliwości — piszemy o tym przy umowie darowizny dla fundacji.
Przy gotówce bez podpisu zadbaj o dowód dla księgowości: przelicz pieniądze w dwie osoby, spisz krótki protokół z datą i kwotą i wpłać je na rachunek organizacji. To chroni zarząd, gdy ktoś później zapyta, skąd wzięła się kwota.
CIT-D: kogo organizacja wykazuje urzędowi
W zeznaniu CIT organizacja wyodrębnia „kwotę ogółem otrzymanych darowizn” z celem ich przeznaczenia (art. 18 ust. 1e pkt 1 ustawy o CIT). Osoby prywatne mieszczą się w tej kwocie ogółem — organizacja nie wysyła do urzędu listy osób, które ją wsparły. Imiennie wykazuje tylko darowizny od osób prawnych powyżej progów, o czym niżej. Co jeszcze wpisać w zeznanie: CIT-8, CIT-8/O i CIT-D.
To nie to samo co prywatna zbiórka
Nie myl tego z prywatną zbiórką. Problem z anonimowymi wpłatami, o którym pisze prasa, dotyczy osoby prywatnej zbierającej na siebie albo bliskich — według części interpretacji KIS taka wpłata jest jej przychodem w PIT. Przy zbiórce prowadzonej przez organizację tego problemu nie ma; różnice opisujemy w tekście jak założyć zbiórkę pieniędzy.
Anonimowa darowizna a odliczenie w PIT
Darczyńca, który chce odliczyć darowiznę, w praktyce nie będzie anonimowy wobec organizacji, ale może być anonimowy wobec wszystkich innych. Ustawa o PIT wymaga „dowodu wpłaty na rachunek płatniczy obdarowanego” (art. 26 ust. 7 pkt 1 ustawy o PIT). Z przelewu organizacja zawsze zobaczy, kto wpłacił.
To, czy nazwisko pojawi się na stronie, w podziękowaniu albo w raporcie, nie ma znaczenia dla odliczenia. W zeznaniu darczyńca wpisuje dane organizacji, a nie odwrotnie.
Przy BLIK-u, karcie i szybkim przelewie przez operatora płatności na wyciągu widać operatora, a nie organizację. Ministerstwo Finansów wskazuje, że wtedy potrzebny jest też dokument od organizacji, która potwierdza wpłatę. Organizacja musi więc wiedzieć, komu go wystawia.
Gotówka bez dowodu wpłaty na rachunek odliczenia nie daje — nawet wtedy, gdy organizacja wystawi pokwitowanie. Szczegóły w tekście o potwierdzeniu darowizny do PIT.
Firma, która chce zostać anonimowa
Tu jest wyjątek, o którym mało kto wie. Organizacja, która dostaje darowizny na cele dające odliczenie, wykazuje w zeznaniu CIT kwotę darowizn ogółem „wraz z wyszczególnieniem darowizn pochodzących od osób prawnych z podaniem nazwy i adresu darczyńcy, jeżeli jednorazowa kwota darowizny przekracza 15 000 zł lub jeżeli suma wszystkich darowizn otrzymanych w danym roku podatkowym od jednego darczyńcy przekracza 35 000 zł” (art. 18 ust. 1e pkt 1 ustawy o CIT).
Te same informacje organizacja musi w terminie złożenia zeznania udostępnić publicznie — w internecie, w mediach albo w ogólnie dostępnym pomieszczeniu (pkt 2). Z publikacji zwolnione są tylko organizacje, których dochód za rok nie przekracza 20 000 zł (ust. 1eb).
W praktyce: spółka, która daje więcej niż 15 000 zł naraz albo więcej niż 35 000 zł w roku, nie zostanie anonimowa ani wobec urzędu, ani — zwykle — wobec opinii publicznej. Powiedz jej o tym przed wpłatą. Przepis dotyczy osób prawnych, np. spółek z o.o. i akcyjnych, a nie jednoosobowej działalności gospodarczej.
Gotówka i przepisy o praniu pieniędzy
Ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy uznaje fundacje i stowarzyszenia z osobowością prawną za instytucje obowiązane „w zakresie, w jakim przyjmują lub dokonują płatności w gotówce o wartości równej lub przekraczającej równowartość 10 000 euro” — także wtedy, gdy to kilka powiązanych wpłat (art. 2 ust. 1 pkt 21 i 22).
Przy takiej gotówkowej transakcji organizacja musi zastosować środki bezpieczeństwa finansowego (art. 35 ust. 1 pkt 3), a one zaczynają się od „identyfikacji klienta oraz weryfikacji jego tożsamości” (art. 34 ust. 1 pkt 1). Instytucja obowiązana ma też mieć wewnętrzną procedurę przeciwdziałania praniu pieniędzy (art. 50). Anonimowej gotówki od 10 000 euro organizacja więc w praktyce nie przyjmie. Najprościej poprosić o przelew — wtedy ten obowiązek nie powstaje.
Osobna sprawa to Centralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych. Fundacje i stowarzyszenia wpisane do KRS zgłaszają do niego swoich beneficjentów rzeczywistych (art. 58 pkt 12 i 13) — w praktyce osoby, które kierują organizacją. Darczyńców ten obowiązek nie dotyczy.
Jak zapisać życzenie darczyńcy
Ustne „proszę nie podawać nazwiska” łatwo zgubić, gdy za rok ktoś inny będzie przygotowywał raport. Zapisz je:
- przy wpłacie przez formularz — opcja ukrycia danych na liście wpłat załatwia sprawę na stronie zbiórki,
- przy większej darowiźnie — dopisz zdanie w umowie: wzór umowy darowizny dla fundacji ma na to miejsce,
- w ewidencji darczyńców — oznacz, że danej osoby nie wymieniamy publicznie, i sprawdź tę listę przed każdym podziękowaniem, raportem i postem.
Podziękuj takiemu darczyńcy prywatnie, mailem albo listem. Kiedy wolno wymienić kogoś z nazwiska w podziękowaniu, opisujemy w tekście jak dziękować publicznie: imię, kwota, logo.
Lista darczyńców na stronie a RODO
Imię i nazwisko na liście wpłat to publikacja danych osobowych. Najbezpieczniej oprzeć ją na wyborze darczyńcy: widoczny jest tylko podpis, który sam wpisze, albo nic. Jeśli zbiórka dotyczy choroby albo trudnej sytuacji rodziny, rozważ ukrycie całej listy — samo nazwisko darczyńcy obok opisu zbiórki może o kimś za dużo powiedzieć. Kto jest administratorem danych darczyńcy i na jakiej podstawie publikować listę, wyjaśniamy w tekście o RODO przy zbieraniu darowizn online.
Pytania
Czy można przekazać darowiznę anonimowo?
Tak. Wobec innych osób — zawsze, wystarczy poprosić organizację o niepodawanie nazwiska albo zaznaczyć to w formularzu. Wobec samej organizacji — praktycznie tylko gotówką, ale wtedy nie odliczysz darowizny, a od 10 000 euro organizacja musi ustalić tożsamość wpłacającego.
Czy anonimową darowiznę można odliczyć od podatku?
Tak, jeśli anonimowa jest tylko publicznie. Odliczenie wymaga dowodu wpłaty na rachunek organizacji, więc organizacja zna darczyńcę. Ukrycie nazwiska na stronie ani w raporcie odliczenia nie odbiera.
Czy fundacja musi ujawniać swoich darczyńców?
Co do zasady nie. Organizacja nie ma obowiązku wymieniać osób prywatnych z nazwiska w zeznaniu CIT. Wyjątek to darowizny od osób prawnych powyżej 15 000 zł jednorazowo albo 35 000 zł w roku: nazwę i adres takiej firmy organizacja wykazuje w zeznaniu CIT i — jeśli jej dochód przekracza 20 000 zł — publikuje.
Czy fundacja może przyjąć gotówkę od anonimowego darczyńcy?
Może, ale przy kwocie od 10 000 euro (także w kilku powiązanych wpłatach) staje się instytucją obowiązaną i musi zidentyfikować wpłacającego. Mniejszą gotówkę przyjmij z protokołem i wpłać na rachunek.
Jak to wygląda we wspieraj.org
Piszemy to jako dostawca jednego z narzędzi do zbierania wpłat. Darczyńca w formularzu podaje imię i nazwisko oraz e-mail — bez nich nie wyślemy potwierdzenia do PIT. Imię i nazwisko z formularza nigdy nie trafiają na listę wpłat: publicznie widać tylko podpis, który darczyńca sam wpisze, albo „Anonimowy darczyńca”. Pole „Ukryj moje wsparcie” zostawia na liście sam dzień wpłaty, bez podpisu, kwoty i godziny. Organizacja może przy zbiórce wyłączyć pokazywanie kwot — lista wpłat i komentarze zostają, ale bez kwot — albo całą listę wpłat razem z komentarzami, i wtedy darczyńcy widzą tylko liczbę wpłat.
Minusy: przez formularz nie da się wpłacić anonimowo wobec organizacji — panel i eksport do CSV zawsze pokazują dane darczyńcy, z kolumną „Ukryte wsparcie”. Kto nie chce podać danych nawet organizacji, musi wybrać inną drogę, np. gotówkę. Nie przyjmujemy gotówki. Formularz nie ma też pól na nazwę firmy i NIP, więc firmy lepiej niech wpłacają przelewem.
Stan prawny na 17 listopada 2026 r. Artykuł opisuje przepisy ogólnie i nie jest poradą prawną ani podatkową. Źródła: ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 26; ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych, art. 17 i 18 ust. 1e–1eb; ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 644), art. 2 ust. 1 pkt 21–22, art. 34, 35, 50 i 58; RODO, art. 6; objaśnienia Ministerstwa Finansów o odliczaniu darowizn.
