Wolontariusze z puszkami na ulicy, kwesta na cmentarzu, skarbona na festynie albo zbiórka żywności przed sklepem — to wszystko zbiórka publiczna i wymaga zgłoszenia na portalu zbiórek publicznych. Procedura jest bezpłatna i krótka, ale ma terminy, których łatwo nie dopilnować, zwłaszcza po zakończeniu zbiórki. Poniżej: kiedy zgłoszenie jest potrzebne, kto może je złożyć, jak przejść przez formularz i kiedy złożyć sprawozdania.
Poniżej stan prawny na listopad 2026 r. To nie jest porada prawna: w nietypowej sytuacji zapytaj MSWiA, które prowadzi portal, albo prawnika.
Zbiórka publiczna krok po kroku: krótka odpowiedź
Zbiórkę publiczną zgłasza organizacja albo komitet społeczny na portalu zbiorki.gov.pl, przed jej rozpoczęciem. Ministerstwo publikuje zgłoszenie w ciągu 3 dni roboczych i dopiero wtedy można zbierać. Osoby zbierające muszą mieć identyfikatory. Po zakończeniu organizator rozlicza zbiórkę dwoma sprawozdaniami: z wyniku w ciągu 30 dni i z rozdysponowania ofiar — organizacja do 3 miesięcy po końcu roku obrotowego, komitet po 12 miesiącach od końca zbiórki.
- Sprawdź, czy to w ogóle zbiórka publiczna.
- Ustal, kto ją organizuje: organizacja czy komitet społeczny.
- Zgłoś zbiórkę co najmniej dwa tygodnie przed startem.
- Poczekaj na publikację zgłoszenia na portalu.
- Przygotuj identyfikatory i puszki.
- Złóż sprawozdanie z wyniku w ciągu 30 dni od zakończenia.
- Złóż sprawozdanie z rozdysponowania zebranych ofiar.
Kiedy zbiórka jest zbiórką publiczną
Zbiórki reguluje ustawa o zasadach prowadzenia zbiórek publicznych. Według art. 1 zbiórka publiczna to „zbieranie ofiar w gotówce lub w naturze w miejscu publicznym” na cel z zakresu zadań publicznych albo na cele religijne. Miejsca publiczne to „miejsca ogólnodostępne, a w szczególności ulice, place, parki i cmentarze”.
Muszą więc być spełnione trzy warunki naraz: gotówka albo dary, miejsce ogólnodostępne i cel publiczny lub religijny. Art. 2 wyłącza kilka sytuacji, które warunki spełniają, ale zgłoszenia nie wymagają.
| Sytuacja | Zgłoszenie | Podstawa |
|---|---|---|
| Wolontariusze z puszkami na ulicy, w parku, na cmentarzu | tak | art. 1 |
| Puszka albo skarbona na festynie, koncercie, jarmarku | tak | art. 1 |
| Zbiórka żywności albo ubrań przed sklepem | tak | art. 1 („w naturze”) |
| Puszka w sklepie albo galerii handlowej | zwykle tak | ustawa nie wymienia tych miejsc wprost, ale są ogólnodostępne |
| Zbiórka wśród osób, które organizator zna osobiście | nie | art. 2 pkt 3 |
| Zbiórka wśród uczniów na terenie szkoły, za zgodą dyrekcji | nie | art. 2 pkt 4 |
| Zbiórka koleżeńska w zakładzie pracy | nie | art. 2 pkt 5 |
| Zbiórka na cele religijne na terenie kościelnym, w sposób tradycyjny | nie | art. 2 pkt 1 |
| Wpłaty przelewem, BLIK-iem albo kartą przez internet | nie | brak miejsca publicznego i gotówki |
Dlaczego wpłaty online nie są zbiórką publiczną i gdzie leżą szare strefy (kod QR na plakacie, terminal na wydarzeniu), opisujemy w tekście czy zbiórkę internetową trzeba zgłaszać.
Kto może zorganizować zbiórkę publiczną
Art. 3 ustawy wymienia trzy rodzaje organizatorów:
- organizacje pozarządowe — fundacje, stowarzyszenia, także OSP i kluby sportowe działające jako stowarzyszenia,
- podmioty z art. 3 ust. 3 ustawy o działalności pożytku publicznego — m.in. kościelne osoby prawne, spółdzielnie socjalne i spółki niedziałające dla zysku,
- komitet społeczny powołany w celu przeprowadzenia zbiórki.
Osoba prywatna sama zbiórki publicznej nie zgłosi. Może za to powołać komitet społeczny. Według art. 4 tworzą go co najmniej 3 osoby fizyczne z pełną zdolnością do czynności prawnych, niekarane za przestępstwa m.in. przeciwko mieniu i wiarygodności dokumentów. Członkowie podpisują akt założycielski z celem komitetu, swoimi danymi, w tym numerami PESEL, i oświadczeniem o niekaralności. Akt dołącza się do zgłoszenia (art. 11).
Jeśli chcesz zbierać na konkretną osobę i nie masz organizacji, porównaj komitet z innymi drogami — zbiórką online albo subkontem w fundacji. Opisujemy je w tekście jak założyć zbiórkę pieniędzy.
Jak zgłosić zbiórkę publiczną na zbiorki.gov.pl
Zgłoszenie składa się na portalu zbiórek publicznych. Według strony MSWiA „zgłoszenia i sprawozdania są składane przez konto na ePUAP”. Formularz podpisuje osoba, która reprezentuje organizatora, podpisem kwalifikowanym, zaufanym albo osobistym (art. 9 ust. 2). Można też wysłać do ministerstwa formularz papierowy z własnoręcznym podpisem (art. 6). Ustawa nie przewiduje opłaty za zgłoszenie. Wzory zgłoszenia, aktu założycielskiego komitetu i sprawozdań określa rozporządzenie z 9 czerwca 2014 r., a na portalu wypełnia się je jako formularze.
Formularz zawiera m.in. (art. 9 ust. 1):
- cel zbiórki — konkretny i zgodny z prawem, z zakresu zadań publicznych z art. 4 ust. 1 ustawy o działalności pożytku publicznego, np. ochrona zdrowia, pomoc społeczna, kultura, albo cel religijny,
- dane organizatora — przy organizacji nazwa, siedziba oraz numer KRS, NIP lub REGON, przy komitecie dane członków,
- dane osoby uprawnionej do reprezentowania organizatora,
- sposób prowadzenia — np. puszki stacjonarne, wolontariusze z puszkami, zbiórka darów,
- miejsce — miejscowości, ulice, cmentarze, wydarzenia,
- termin rozpoczęcia i zakończenia,
- przewidywane koszty zorganizowania zbiórki, które pokryjesz z zebranych ofiar, np. identyfikatory i puszki.
Ustawa nie wymaga zgody właściciela miejsca, ale zgłoszenie nie daje prawa wstępu na cudzy teren. Na terenie sklepu, galerii czy cmentarza o tym, kto może stać z puszką, decyduje zarządca. Uzgodnij to przed zgłoszeniem, żeby wpisać miejsca, w których naprawdę będziesz zbierać.
Ile trwa publikacja
Ministerstwo sprawdza, czy pola obowiązkowe są wypełnione, i publikuje informację o zgłoszeniu w ciągu 3 dni roboczych od zgłoszenia elektronicznego albo 7 dni roboczych od papierowego (art. 10 ust. 1). Przy brakach wzywa do ich uzupełnienia w ciągu 7 dni, a termin publikacji biegnie od nowa (art. 14). Zbierać można dopiero po publikacji (art. 5 ust. 1), dlatego zgłoś zbiórkę co najmniej dwa tygodnie przed pierwszym dniem, a przed 1 listopada czy świętami jeszcze wcześniej.
Ministerstwo odmawia publikacji, gdy cel jest niezgodny z prawem albo wykracza poza zadania publiczne, a także gdy sprawozdanie z poprzedniej zbiórki jest zaległe i do dnia zgłoszenia nadal nie ma go na portalu (art. 15 ust. 1).
Zmiany w trakcie
Zmianę danych ze zgłoszenia, np. terminu albo miejsca, zgłasza w ciągu 30 dni od dnia, w którym nastąpiła (art. 12 ust. 1). Cel można zmienić tylko wtedy, gdy pierwotny został osiągnięty albo z obiektywnych powodów nie da się go realizować, a nowy mieści się w tym samym obszarze zadań publicznych (art. 12 ust. 2).
Identyfikatory i puszki
Każda osoba, która zbiera, musi mieć identyfikator z imieniem i nazwiskiem oraz z nazwą, celem i numerem zbiórki i danymi organizatora (art. 8). Numer zbiórki dostajesz po publikacji zgłoszenia, więc identyfikatory drukuj dopiero wtedy. Przykładowa treść:
Zbiórka publiczna nr [numer z portalu]: [nazwa zbiórki]
[Imię i nazwisko osoby zbierającej]
Cel: [cel ze zgłoszenia]
Organizator: [nazwa organizacji], [siedziba], KRS [numer]
O puszkach ustawa nie mówi nic więcej. W praktyce organizacje stosują kilka zasad, które chronią i wolontariuszy, i zarząd:
- puszki ponumerowane i zaplombowane przed wydaniem,
- lista: kto, którą puszkę i kiedy pobrał i oddał,
- liczenie w co najmniej dwie osoby, z protokołem podpisanym przez liczących,
- wpłata zebranej gotówki na rachunek organizacji możliwie szybko, z tytułem wskazującym zbiórkę.
Taki protokół przyda się przy sprawozdaniu i w rozmowie z darczyńcami, którzy zapytają, ile zebraliście.
Rozliczenie zbiórki publicznej: dwa sprawozdania i terminy
Zbiórka publiczna kończy się nie w dniu, w którym chowasz puszki, ale wtedy, gdy na portalu są oba sprawozdania (art. 16).
| Sprawozdanie | Organizacja | Komitet społeczny |
|---|---|---|
| Z przeprowadzonej zbiórki: wartość i rodzaj zebranych ofiar | 30 dni od zakończenia zbiórki | 30 dni od zakończenia zbiórki |
| Ze sposobu rozdysponowania ofiar | 3 miesiące od końca roku obrotowego, a jeśli ofiary nie zostały wydane, co roku do ich wydania | 30 dni od upływu 12 miesięcy od końca zbiórki, potem co 12 miesięcy do wydania |
Przy zbiórce trwającej dłużej niż rok sprawozdania składa się też w trakcie: z wyniku co 6 miesięcy, z rozdysponowania co 12 miesięcy, w obu przypadkach w ciągu 30 dni od końca okresu (art. 17).
Sprawozdania składa się na portalu na formularzu elektronicznym, z takim samym podpisem jak zgłoszenie, albo papierowo (art. 18). Jeśli mają braki, ministerstwo wzywa do ich uzupełnienia w ciągu 14 dni (art. 20). Według MSWiA portal wysyła organizatorom przypomnienia o terminach.
Zgłoszenie razem ze sprawozdaniami zostaje na portalu przez 10 lat (art. 19). To publiczny ślad organizacji: każdy może sprawdzić, ile zebrała i na co wydała. Zaległe sprawozdanie blokuje kolejną zbiórkę, dopóki go nie złożysz — jest podstawą do odmowy publikacji następnego zgłoszenia.
Sprawozdanie dla ministerstwa nie zastępuje informacji dla darczyńców. Jak pokazać im wydatki, nadwyżkę i efekt, opisujemy w tekście o rozliczeniu zbiórki.
Co grozi za zbiórkę bez zgłoszenia
Art. 56 Kodeksu wykroczeń przewiduje grzywnę dla tego, kto „bez wymaganego zgłoszenia zbiórki publicznej lub niezgodnie ze zgłoszeniem” organizuje albo przeprowadza zbiórkę. Grzywna wynosi od 20 do 5000 zł (art. 24 § 1) i płaci ją człowiek, np. członek zarządu albo wolontariusz, a nie organizacja.
Przy zbiórce bez zgłoszenia sąd orzeka przepadek zebranych pieniędzy i darów, a przy zbiórce niezgodnej ze zgłoszeniem może go orzec (art. 56 § 3). „Niezgodnie ze zgłoszeniem” to np. zbieranie w miejscu albo terminie, którego nie zgłoszono — kolejny powód, żeby zmiany zgłaszać od razu.
Organizacja pożytku publicznego ryzykuje także status. Zbiórka publiczna bez zgłoszenia albo brak sprawozdań ze zbiórki to podstawa, żeby dyrektor Narodowego Instytutu Wolności wezwał OPP do zaniechania naruszeń, a jeśli nie zareaguje w ciągu 30 dni, wystąpił do sądu o wykreślenie informacji o statusie (art. 33a ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o działalności pożytku publicznego). Co jeszcze wiąże się ze statusem, opisujemy w tekście status OPP: jak uzyskać i czy warto.
Puszka i kod QR obok siebie
Darowizny wrzuconej do puszki darczyńca nie odliczy w PIT. Przepis wymaga „dowodu wpłaty na rachunek płatniczy obdarowanego” (art. 26 ust. 7 ustawy o PIT), a gotówka w puszce takiego dowodu nie zostawia. Kod QR prowadzący do wpłaty online daje darczyńcy taką możliwość i przyda się tym, którzy nie noszą gotówki.
Jeśli kod QR stoi przy puszce, zbiórka nadal jest publiczna. Ustawa nie rozstrzyga, czy wpłaty przez kod trzeba wtedy wykazać w sprawozdaniu. W wątpliwości zapytaj MSWiA (zbiorki@mswia.gov.pl) i zachowaj odpowiedź. Jak darczyńca odlicza darowiznę przelewem i BLIK-iem, piszemy w tekście jak odliczyć darowiznę w PIT.
Pytania
Ile kosztuje zgłoszenie zbiórki publicznej?
Nic — ustawa nie przewiduje opłaty. Koszty zbiórki, np. identyfikatory i puszki, możesz pokryć z zebranych ofiar, jeśli wpiszesz je w zgłoszeniu.
Czy kwesta na cmentarzu wymaga zgłoszenia?
Tak, cmentarz jest wymieniony w ustawie jako miejsce publiczne. Wyjątkiem jest zbiórka na cele religijne prowadzona tradycyjnie na terenie kościelnym. Na kwestę potrzebujesz też zgody zarządcy cmentarza.
Czy zbiórka w szkole to zbiórka publiczna?
Nie, jeśli zbierasz wśród uczniów na terenie szkoły za zgodą jej władz (art. 2 pkt 4). Puszka na szkolnym festynie otwartym dla wszystkich to już inna sytuacja — bezpieczniej ją zgłosić.
Jak długo może trwać zbiórka publiczna?
Ustawa nie ogranicza czasu — termin zakończenia wpisujesz w zgłoszeniu, a przy zbiórce dłuższej niż rok sprawozdania składasz także w jej trakcie.
Gdzie sprawdzić, czy zbiórka jest zgłoszona?
Na portalu zbiorki.gov.pl, po numerze z identyfikatora albo nazwie organizatora. Tam są też sprawozdania z wcześniejszych zbiórek.
Czy można zbierać do puszek na konkretną osobę?
Cel musi mieścić się w zadaniach publicznych, np. w ochronie zdrowia albo pomocy społecznej, i to ministerstwo ocenia go przy zgłoszeniu. Przy zbiórce na leczenie konkretnej osoby zbiera zwykle fundacja albo komitet społeczny.
Stan prawny na 10 listopada 2026 r. Artykuł opisuje przepisy ogólnie i nie jest poradą prawną. Źródła: ustawa o zasadach prowadzenia zbiórek publicznych (tekst jednolity Dz.U. 2020 poz. 1672), art. 1–20; rozporządzenie w sprawie wzorów dokumentów dotyczących zbiórek publicznych; ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, art. 33a; Kodeks wykroczeń (tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1372), art. 24 i 56; ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 26; MSWiA: Zgłoś zbiórkę publiczną.
